تاسیسات برق صنعتی یکی از اجزای اساسی در صنایع مختلف است که نقش حیاتی در تأمین انرژی، بهره‌وری و ایمنی دارد. تاسیسات برق صنعتی شامل مجموعه‌ای از تجهیزات و سیستم‌های الکتریکی است که به منظور تأمین و توزیع برق در محیط‌های صنعتی طراحی و اجرا می‌شود.
در این مقاله، به بررسی اجزای مختلف، عملکرد، انواع و مزایا و معایب تأسیسات برق صنعتی خواهیم پرداخت.

فهرست محتوا

اجزای تاسیسات برق صنعتی

تأسیسات برق صنعتی از اجزای مختلفی تشکیل شده‌اند که هر کدام نقش ویژه‌ای در عملکرد کلی سیستم دارند. مهمترین اجزای یک تأسیسات برق صنعتی عبارتند از:

1. تجهیزات تولید برق: در محیط‌های صنعتی، معمولاً از ژنراتورها، توربین‌ها و پنل‌های خورشیدی برای تولید برق استفاده می‌شود. این تجهیزات به تأمین انرژی مورد نیاز برای عملکرد ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی کمک می‌کنند.

2. سیستم‌های توزیع برق: این سیستم‌ها شامل تابلوهای توزیع برق، کابل‌های برق، بریکرها و فیوزها هستند. وظیفه این سیستم‌ها، انتقال و توزیع برق تولید شده به نقاط مختلف محیط صنعتی است.

3. ترانسفورماتورها: ترانسفورماتورها وظیفه تغییر ولتاژ برق را بر عهده دارند. این دستگاه‌ها برق با ولتاژ بالا را به ولتاژهای پایین‌تر تبدیل می‌کنند تا برای استفاده در ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی مناسب باشد.

4. سیستم‌های حفاظت برق: این سیستم‌ها شامل رله‌های حفاظتی، دیژنکتورها و دستگاه‌های محافظتی دیگر هستند که وظیفه حفاظت از تجهیزات و ماشین‌آلات در برابر نوسانات و خرابی‌های برق را بر عهده دارند.

5. سیستم‌های کنترل و اتوماسیون: این سیستم‌ها شامل کنترلرها، سنسورها، PLCها و HMIها هستند که وظیفه نظارت و کنترل عملکرد تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی را بر عهده دارند.

عملکرد تاسیسات برق صنعتی

عملکرد تاسیسات برق صنعتی به این صورت است که برق تولید شده توسط تجهیزات تولید برق به سیستم‌های توزیع منتقل می‌شود. سیستم‌های توزیع برق وظیفه انتقال برق به نقاط مختلف محیط صنعتی را بر عهده دارند.
ترانسفورماتورها ولتاژ برق را به ولتاژهای مورد نیاز برای ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی تبدیل می‌کنند.
سیستم‌های حفاظت برق وظیفه حفاظت از تجهیزات و ماشین‌آلات در برابر نوسانات و خرابی‌های برق را بر عهده دارند. سیستم‌های کنترل و اتوماسیون نیز وظیفه نظارت و کنترل عملکرد تجهیزات و ماشین‌آلات صنعتی را بر عهده دارند.

انواع تاسیسات برق صنعتی

تتاسیسات برق صنعتی به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: تأسیسات برق فشار ضعیف و تأسیسات برق فشار قوی.

تاسیسات برق فشار ضعیف

تاسیسات برق فشار ضعیف به سیستم‌ها و تجهیزاتی اطلاق می‌شود که برق با ولتاژ پایین (کمتر از 1000 ولت) را تأمین و توزیع می‌کنند. این تأسیسات شامل تابلوهای توزیع برق، کابل‌های برق، بریکرها و فیوزها هستند. تاسیسات برق فشار ضعیف به دلیل ایمنی و سهولت استفاده، در محیط‌های صنعتی کوچک و متوسط بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تأسیسات برق فشار قوی

تأسیسات برق فشار قوی به سیستم‌ها و تجهیزاتی اطلاق می‌شود که برق با ولتاژ بالا (بیش از 1000 ولت) را تأمین و توزیع می‌کنند. این تأسیسات شامل ترانسفورماتورها، تابلوهای برق فشار قوی و خطوط انتقال برق هستند. تأسیسات برق فشار قوی به دلیل ظرفیت بالا و کارایی بیشتر، در محیط‌های صنعتی بزرگ و پرمصرف استفاده می‌شوند.

مزایای تأسیسات برق صنعتی

استفاده از تأسیسات برق صنعتی مزایای زیادی دارد که شامل موارد زیر می‌شود:

1. افزایش بهره‌وری: تأسیسات برق صنعتی به افزایش بهره‌وری و کارایی ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی کمک می‌کنند. با تأمین برق پایدار و مطمئن، ماشین‌آلات و تجهیزات به صورت مداوم و با کارایی بالا عمل می‌کنند.

2. کاهش هزینه‌ها: استفاده از تأسیسات برق صنعتی به کاهش هزینه‌های انرژی و نگهداری تجهیزات کمک می‌کند. با تأمین برق پایدار و مطمئن، احتمال خرابی و نقص فنی کاهش می‌یابد و هزینه‌های تعمیر و نگهداری کاهش می‌یابد.

3. افزایش ایمنی: تأسیسات برق صنعتی با استفاده از سیستم‌های حفاظت برق و تجهیزات ایمنی، از وقوع حوادث و خرابی‌های برق جلوگیری می‌کنند و ایمنی کارکنان و تجهیزات را افزایش می‌دهند.

4. حفظ محیط زیست: استفاده از تجهیزات تولید برق تجدیدپذیر مانند پنل‌های خورشیدی به حفظ محیط زیست و کاهش آلودگی هوا کمک می‌کند.

پروژه برق صنعتی

روش‌های نصب تأسیسات برق صنعتی

نصب تأسیسات برق صنعتی باید با دقت و رعایت اصول فنی انجام شود. در ادامه به برخی از مهم‌ترین مراحل نصب تأسیسات برق صنعتی اشاره می‌کنیم:

1. طراحی و برنامه‌ریزی: اولین قدم در نصب تاسیسات برق صنعتی، طراحی و برنامه‌ریزی دقیق است. باید نیازهای انرژی محیط صنعتی و تجهیزات مورد نیاز مشخص شود و طرح کلی تأسیسات برق تهیه شود.

2. انتخاب تجهیزات: انتخاب تجهیزات مناسب از جمله ژنراتورها، ترانسفورماتورها، تابلوهای برق و سیستم‌های حفاظت برق بسیار مهم است. تجهیزات باید با توجه به نیازهای محیط صنعتی و ظرفیت مورد نیاز انتخاب شوند.

3. نصب تجهیزات: نصب تجهیزات باید به دقت و با استفاده از ابزارها و تکنیک‌های مناسب انجام شود. تجهیزات باید به درستی متصل و تنظیم شوند تا از عملکرد صحیح آن‌ها اطمینان حاصل شود.

4. راه‌اندازی و تست: پس از نصب تجهیزات، باید سیستم‌های برق صنعتی راه‌اندازی و تست شوند تا از عملکرد صحیح آن‌ها اطمینان حاصل شود. تست‌های مختلفی از جمله اندازه‌گیری ولتاژ و جریان، بررسی اتصالات و تست‌های حفاظتی باید انجام شود.

5. نگهداری و بازرسی دوره‌ای: پس از نصب و راه‌اندازی تاسیسات برق صنعتی، باید به صورت دوره‌ای بازرسی و نگهداری انجام شود تا از عملکرد صحیح و ایمنی تجهیزات اطمینان حاصل شود. این شامل بررسی اتصالات، تست‌های حفاظتی و تعمیر و نگهداری دوره‌ای تجهیزات است.

اهمیت تأسیسات برق صنعتی

تاسیسات برق صنعتی به عنوان یکی از اصول پایه‌ای در طراحی و اجرای سیستم‌های الکتریکی، نقش بسیار مهمی در ایمنی و عملکرد بهینه محیط‌های صنعتی دارد. در ادامه به برخی از مهمترین مزایای تأسیسات برق صنعتی اشاره می‌کنیم:

1. تأمین انرژی پایدار: تأسیسات برق صنعتی به تأمین انرژی پایدار و مطمئن برای محیط‌های صنعتی کمک می‌کنند. این امر به کاهش وقفه‌ها و افزایش بهره‌وری ماشین‌آلات و تجهیزات کمک می‌کند.

2. کاهش خطرات و حوادث: تأسیسات برق صنعتی با استفاده از سیستم‌های حفاظت برق و تجهیزات ایمنی، از وقوع حوادث و خرابی‌های برق جلوگیری می‌کنند و ایمنی کارکنان و تجهیزات را افزایش می‌دهند.

3. افزایش بهره‌وری و کارایی: تأسیسات برق صنعتی به افزایش بهره‌وری و کارایی ماشین‌آلات و تجهیزات صنعتی کمک می‌کنند. با تأمین برق پایدار و مطمئن، ماشین‌آلات و تجهیزات به صورت مداوم و با کارایی بالا عمل می‌کنند.

سیستم‌های حفاظتی در نیروگاه‌ها و پست‌های فشارقوی

1) رله‌های حفاظتی (Protection Relays)

رله دیفرانسیل (Differential Relay) برای حفاظت ترانسفورماتورها و ژنراتورها
رله دیستانس (Distance Relay) برای خطوط انتقال
رله Earth Fault (جریان نشتی زمین) برای تشخیص اتصال زمین
رله Buchholz برای تشخیص گاز و نقص داخلی در ترانسفورماتورهای روغنی

ب) سیستم‌های کنترل و مانیتورینگ

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) برای نظارت لحظه‌ای
DCS (Distributed Control System) در نیروگاه‌ها
PMU (Phasor Measurement Unit) برای آنالیز وضعیت دینامیکی شبکه

نتیجه‌گیری

در نهایت، تاسیسات برق صنعتی یکی از اجزای حیاتی در صنایع مختلف است که نقش مهمی در تأمین انرژی، بهره‌وری و ایمنی دارد. این تأسیسات شامل مجموعه‌ای از تجهیزات و سیستم‌های الکتریکی است که به منظور تأمین و توزیع برق در محیط‌های صنعتی طراحی و اجرا می‌شود. با رعایت اصول فنی و استفاده از تجهیزات مناسب، می‌توان به ایمنی و کارایی بالای تأسیسات برق صنعتی دست یافت و از حوادث ناگوار جلوگیری کرد.

در صورتی که پروژه برقکاری دارید میتوانید به صفحات زیر مراجعه نمایید.

پروژه شبکه و سانترال

پروژه برق صنعتی

پروژه نورپردازی